Articulus I
Whether Disobedience Is a Mortal Sin?
Arg. 1 Objection 1
Ad primum sic proceditur. Videtur quod inobedientia non sit peccatum mortale. Omne enim peccatum est inobedientia, ut patet per definitionem Ambrosii superius positam. Si ergo inobedientia esset peccatum mortale, omne peccatum esset mortale.
It seems that disobedience is not a mortal sin. For every sin is a disobedience, as appears from Ambrose's definition given above (Q. 104, A. 2, Obj. 1). Therefore if disobedience were a mortal sin, every sin would be mortal.
Arg. 2 Objection 2
Praeterea, Gregorius dicit, XXXI Moral., quod inobedientia oritur ex inani gloria. Sed inanis gloria non est peccatum mortale. Ergo nec inobedientia.
Further, Gregory says (Moral. xxxi) that disobedience is born of vainglory. But vainglory is not a mortal sin. Neither therefore is disobedience.
Arg. 3 Objection 3
Praeterea, tunc dicitur aliquis esse inobediens quando superioris praeceptum non implet. Sed superiores multoties praecepta multiplicant, quae vix aut nunquam omnia possunt observari. Si ergo inobedientia esset peccatum mortale, sequeretur quod homo non posset vitare mortale peccatum, quod est inconveniens. Non ergo inobedientia est peccatum mortale.
Further, a person is said to be disobedient when he does not fulfil a superior's command. But superiors often issue so many commands that it is seldom, if ever, possible to fulfil them. Therefore if disobedience were a mortal sin, it would follow that man cannot avoid mortal sin, which is absurd. Wherefore disobedience is not a mortal sin.
Sed contra On the contrary
Sed contra est quod Rom. I, et II ad Tim. III, inter alia peccata mortalia computatur, parentibus non obedientes.
On the contrary, The sin of disobedience to parents is reckoned (Rom. 1:30; 2 Tim. 3:2) among other mortal sins.
Respondeo I answer that
Respondeo dicendum quod, sicut supra dictum est, peccatum mortale est quod contrariatur caritati, per quam est spiritualis vita. Caritate autem diligitur Deus et proximus. Exigit autem caritas Dei ut eius mandatis obediatur, sicut supra dictum est. Et ideo inobedientem esse divinis praeceptis peccatum mortale est, quasi divinae dilectioni contrarium. In praeceptis autem divinis continetur quod etiam superioribus obediatur. Et ideo etiam inobedientia qua quis inobediens est praeceptis superiorum, est peccatum mortale, quasi divinae dilectioni contrarium, secundum illud Rom. XIII, qui potestati resistit, Dei ordinationi resistit. Contrariatur insuper dilectioni proximi, inquantum superiori proximo subtrahit obedientiam quam ei debet.
I answer that, As stated above (Q. 24, A. 12; I-II, Q. 72, A. 5; I-II, Q. 88, A. 1), a mortal sin is one that is contrary to charity which is the cause of spiritual life. Now by charity we love God and our neighbor. The charity of God requires that we obey His commandments, as stated above (Q. 24, A. 12). Therefore to be disobedient to the commandments of God is a mortal sin, because it is contrary to the love of God.
Again, the commandments of God contain the precept of obedience to superiors. Wherefore also disobedience to the commands of a superior is a mortal sin, as being contrary to the love of God, according to Rom. 13:2, "He that resisteth the power, resisteth the ordinance of God." It is also contrary to the love of our neighbor, as it withdraws from the superior who is our neighbor the obedience that is his due.
Ad 1 Reply to Objection 1
Ad primum ergo dicendum quod illa definitio Ambrosii datur de peccato mortali, quod habet perfectam peccati rationem. Peccatum enim veniale non est inobedientia, quia non est contra praeceptum, sed praeter praeceptum. Nec etiam omne peccatum mortale est inobedientia, proprie et per se loquendo, sed solum sicut quando aliquis praeceptum contemnit. Quia ex fine morales actus speciem habent. Cum autem facit aliquid contra praeceptum non propter praecepti contemptum, sed propter aliquid aliud, est inobedientia materialiter tantum, sed pertinet formaliter ad aliam speciem peccati.
The definition given by Ambrose refers to mortal sin, which has the character of perfect sin. Venial sin is not disobedience, because it is not contrary to a precept, but beside it. Nor again is every mortal sin disobedience, properly and essentially, but only when one contemns a precept, since moral acts take their species from the end. And when a thing is done contrary to a precept, not in contempt of the precept, but with some other purpose, it is not a sin of disobedience except materially, and belongs formally to another species of sin.
Ad 2 Reply to Objection 2
Ad secundum dicendum quod inanis gloria appetit manifestationem alicuius excellentiae, et quia videtur ad quandam excellentiam pertinere quod homo praeceptis alterius non subdatur, inde est quod inobedientia ex inani gloria oritur. Nihil autem prohibet ex peccato veniali oriri mortale, cum veniale sit dispositio ad mortale.
Vainglory desires display of excellence. And since it seems to point to a certain excellence that one be not subject to another's command, it follows that disobedience arises from vainglory. But there is nothing to hinder mortal sin from arising out of venial sin, since venial sin is a disposition to mortal.
Ad 3 Reply to Objection 3
Ad tertium dicendum quod nullus obligatur ad impossibile. Et ideo si tot praecepta aliquis praelatus ingerat quod subditus ea implere non possit, excusatur a peccato. Et ideo praelati abstinere debent a multitudine praeceptorum.
No one is bound to do the impossible: wherefore if a superior makes a heap of precepts and lays them upon his subjects, so that they are unable to fulfil them, they are excused from sin. Wherefore superiors should refrain from making a multitude of precepts.