Articulus I
Whether Vice Is Contrary to Virtue?
Arg. 1 Objection 1
Ad primum sic proceditur. Videtur quod vitium non contrarietur virtuti. Uni enim unum est contrarium, ut probatur in X Metaphys. Sed virtuti contrariantur peccatum et malitia. Non ergo contrariatur ei vitium, quia vitium dicitur etiam si sit indebita dispositio membrorum corporalium, vel quarumcumque rerum.
It would seem that vice is not contrary to virtue. For one thing has one contrary, as proved in Metaph. x, text. 17. Now sin and malice are contrary to virtue. Therefore vice is not contrary to it: since vice applies also to undue disposition of bodily members or of any things whatever.
Arg. 2 Objection 2
Praeterea, virtus nominat quandam perfectionem potentiae. Sed vitium nihil nominat ad potentiam pertinens. Ergo vitium non contrariatur virtuti.
Further, virtue denotes a certain perfection of power. But vice does not denote anything relative to power. Therefore vice is not contrary to virtue.
Arg. 3 Objection 3
Praeterea, Tullius dicit, in IV de Tusculanis quaest., quod virtus est quaedam sanitas animae. Sanitati autem opponitur aegritudo vel morbus, magis quam vitium. Ergo virtuti non contrariatur vitium.
Further, Cicero (De Quaest. Tusc. iv) says that "virtue is the soul's health." Now sickness or disease, rather than vice, is opposed to health. Therefore vice is not contrary to virtue.
Sed contra On the contrary
Sed contra est quod dicit Augustinus, in libro de perfectione iustitiae, quod vitium est qualitas secundum quam malus est animus. Virtus autem est qualitas quae facit bonum habentem, ut ex supradictis patet. Ergo vitium contrariatur virtuti.
On the contrary, Augustine says (De Perfect. Justit. ii) that "vice is a quality in respect of which the soul is evil." But "virtue is a quality which makes its subject good," as was shown above (Q. 55, AA. 3, 4). Therefore vice is contrary to virtue.
Respondeo I answer that
Respondeo dicendum quod circa virtutem duo possumus considerare, scilicet ipsam essentiam virtutis; et id ad quod est virtus. In essentia quidem virtutis aliquid considerari potest directe; et aliquid ex consequenti. Directe quidem virtus importat dispositionem quandam alicuius convenienter se habentis secundum modum suae naturae, unde philosophus dicit, in VII Physic. quod virtus est dispositio perfecti ad optimum; dico autem perfecti, quod est dispositum secundum naturam. Ex consequenti autem sequitur quod virtus sit bonitas quaedam, in hoc enim consistit uniuscuiusque rei bonitas, quod convenienter se habeat secundum modum suae naturae. Id autem ad quod virtus ordinatur, est actus bonus, ut ex supradictis patet. Secundum hoc igitur tria inveniuntur opponi virtuti. Quorum unum est peccatum, quod opponitur sibi ex parte eius ad quod virtus ordinatur, nam peccatum proprie nominat actum inordinatum, sicut actus virtutis est actus ordinatus et debitus. Secundum autem quod ad rationem virtutis consequitur quod sit bonitas quaedam, opponitur virtuti malitia. Sed secundum id quod directe est de ratione virtutis, opponitur virtuti vitium, vitium enim uniuscuiusque rei esse videtur quod non sit disposita secundum quod convenit suae naturae. Unde Augustinus dicit, in III de Lib. Arb., quod perfectioni naturae deesse perspexeris, id voca vitium.
I answer that, Two things may be considered in virtue—the essence of virtue, and that to which virtue is ordained. In the essence of virtue we may consider something directly, and we may consider something consequently. Virtue implies directly a disposition whereby the subject is well disposed according to the mode of its nature: wherefore the Philosopher says (Phys. vii, text. 17) that "virtue is a disposition of a perfect thing to that which is best; and by perfect I mean that which is disposed according to its nature." That which virtue implies consequently is that it is a kind of goodness: because the goodness of a thing consists in its being well disposed according to the mode of its nature. That to which virtue is directed is a good act, as was shown above (Q. 56, A. 3).
Accordingly three things are found to be contrary to virtue. One of these is sin, which is opposed to virtue in respect of that to which virtue is ordained: since, properly speaking, sin denotes an inordinate act; even as an act of virtue is an ordinate and due act: in respect of that which virtue implies consequently, viz. that it is a kind of goodness, the contrary of virtue is malice: while in respect of that which belongs to the essence of virtue directly, its contrary is vice: because the vice of a thing seems to consist in its not being disposed in a way befitting its nature: hence Augustine says (De Lib. Arb. iii): "Whatever is lacking for a thing's natural perfection may be called a vice."
Ad 1 Reply to Objection 1
Ad primum ergo dicendum quod illa tria non contrariantur virtuti secundum idem, sed peccatum quidem contrariatur secundum quod virtus est operativa boni; malitia autem secundum quod est bonitas quaedam; vitium autem proprie secundum quod est virtus.
These three things are contrary to virtue, but not in the same respect: for sin is opposed to virtue, according as the latter is productive of a good work; malice, according as virtue is a kind of goodness; while vice is opposed to virtue properly as such.
Ad 2 Reply to Objection 2
Ad secundum dicendum quod virtus non solum importat perfectionem potentiae quae est principium agendi, sed etiam importat debitam dispositionem eius cuius est virtus, et hoc ideo quia unumquodque operatur secundum quod actu est. Requiritur ergo quod aliquid sit in se bene dispositum, quod debet esse boni operativum. Et secundum hoc virtuti vitium opponitur.
Virtue implies not only perfection of power, the principle of action; but also the due disposition of its subject. The reason for this is because a thing operates according as it is in act: so that a thing needs to be well disposed if it has to produce a good work. It is in this respect that vice is contrary to virtue.
Ad 3 Reply to Objection 3
Ad tertium dicendum quod, sicut Tullius dicit, in IV de Tusculanis quaest., morbi et aegrotationes partes sunt vitiositatis, in corporibus enim morbum appellant totius corporis corruptionem, puta febrem vel aliquid huiusmodi; aegrotationem vero, morbum cum imbecillitate; vitium autem, cum partes corporis inter se dissident. Et quamvis in corpore quandoque sit morbus sine aegrotatione, puta cum aliquis est interius male dispositus, non tamen exterius praepeditur a solitis operationibus; in animo tamen, ut ipse dicit, haec duo non possunt nisi cogitatione secerni. Necesse est enim quod quandocumque aliquis interius est male dispositus, habens inordinatum affectum, quod ex hoc imbecillis reddatur ad debitas operationes exercendas, quia unaquaeque arbor ex suo fructu cognoscitur, idest homo ex opere, ut dicitur Matth. XII. Sed vitium animi, ut Tullius ibidem dicit, est habitus aut affectio animi in tota vita inconstans, et a seipsa dissentiens. Quod quidem invenitur etiam absque morbo vel aegrotatione, ut puta cum aliquis ex infirmitate vel ex passione peccat. Unde in plus se habet vitium quam aegrotatio vel morbus, sicut etiam virtus in plus se habet quam sanitas, nam sanitas etiam quaedam virtus ponitur in VII Physic. Et ideo virtuti convenientius opponitur vitium quam aegrotatio vel morbus.
As Cicero says (De Quaest. Tusc. iv), "disease and sickness are vicious qualities," for in speaking of the body he calls it disease "when the whole body is infected," for instance, with fever or the like; he calls it sickness "when the disease is attended with weakness"; and vice "when the parts of the body are not well compacted together." And although at times there may be disease in the body without sickness, for instance, when a man has a hidden complaint without being hindered outwardly from his wonted occupations; "yet, in the soul," as he says, "these two things are indistinguishable, except in thought." For whenever a man is ill-disposed inwardly, through some inordinate affection, he is rendered thereby unfit for fulfilling his duties: since "a tree is known by its fruit," i.e. man by his works, according to Matt. 12:33. But "vice of the soul," as Cicero says (De Quaest. Tusc. iv), "is a habit or affection of the soul discordant and inconsistent with itself through life": and this is to be found even without disease and sickness, e.g. when a man sins from weakness or passion. Consequently vice is of wider extent than sickness or disease; even as virtue extends to more things than health; for health itself is reckoned a kind of virtue (Phys. vii, text. 17). Consequently vice is reckoned as contrary to virtue, more fittingly than sickness or disease.