Articulus I
Whether Happiness Is Something Uncreated?
Arg. 1 Objection 1
Ad primum sic proceditur. Videtur quod beatitudo sit aliquid increatum. Dicit enim Boetius, in III de Consol., Deum esse ipsam beatitudinem necesse est confiteri.
It would seem that happiness is something uncreated. For Boethius says (De Consol. iii): "We must needs confess that God is happiness itself."
Arg. 2 Objection 2
Praeterea, beatitudo est summum bonum. Sed esse summum bonum convenit Deo. Cum ergo non sint plura summa bona, videtur quod beatitudo sit idem quod Deus.
Further, happiness is the supreme good. But it belongs to God to be the supreme good. Since, then, there are not several supreme goods, it seems that happiness is the same as God.
Arg. 3 Objection 3
Praeterea, beatitudo est ultimus finis, in quem naturaliter humana voluntas tendit. Sed in nullum aliud voluntas tanquam in finem tendere debet nisi in Deum; quo solo fruendum est, ut Augustinus dicit. Ergo beatitudo est idem quod Deus.
Further, happiness is the last end, to which man's will tends naturally. But man's will should tend to nothing else as an end, but to God, Who alone is to be enjoyed, as Augustine says (De Doctr. Christ. i, 5, 22). Therefore happiness is the same as God.
Sed contra On the contrary
Sed contra, nullum factum est increatum. Sed beatitudo hominis est aliquid factum, quia secundum Augustinum, I de Doctr. Christ., illis rebus fruendum est, quae nos beatos faciunt. Ergo beatitudo non est aliquid increatum.
On the contrary, Nothing made is uncreated. But man's happiness is something made; because according to Augustine (De Doctr. Christ. i, 3): "Those things are to be enjoyed which make us happy." Therefore happiness is not something uncreated.
Respondeo I answer that
Respondeo dicendum quod, sicut supra dictum est, finis dicitur dupliciter. Uno modo, ipsa res quam cupimus adipisci, sicut avaro est finis pecunia. Alio modo, ipsa adeptio vel possessio, seu usus aut fruitio eius rei quae desideratur, sicut si dicatur quod possessio pecuniae est finis avari, et frui re voluptuosa est finis intemperati. Primo ergo modo, ultimus hominis finis est bonum increatum, scilicet Deus, qui solus sua infinita bonitate potest voluntatem hominis perfecte implere. Secundo autem modo, ultimus finis hominis est aliquid creatum in ipso existens, quod nihil est aliud quam adeptio vel fruitio finis ultimi. Ultimus autem finis vocatur beatitudo. Si ergo beatitudo hominis consideretur quantum ad causam vel obiectum, sic est aliquid increatum, si autem consideretur quantum ad ipsam essentiam beatitudinis, sic est aliquid creatum.
I answer that, As stated above (Q. 1, A. 8; Q. 2, A. 7), our end is twofold. First, there is the thing itself which we desire to attain: thus for the miser, the end is money. Secondly there is the attainment or possession, the use or enjoyment of the thing desired; thus we may say that the end of the miser is the possession of money; and the end of the intemperate man is to enjoy something pleasurable. In the first sense, then, man's last end is the uncreated good, namely, God, Who alone by His infinite goodness can perfectly satisfy man's will. But in the second way, man's last end is something created, existing in him, and this is nothing else than the attainment or enjoyment of the last end. Now the last end is called happiness. If, therefore, we consider man's happiness in its cause or object, then it is something uncreated; but if we consider it as to the very essence of happiness, then it is something created.
Ad 1 Reply to Objection 1
Ad primum ergo dicendum quod Deus est beatitudo per essentiam suam, non enim per adeptionem aut participationem alicuius alterius beatus est, sed per essentiam suam. Homines autem sunt beati, sicut ibidem dicit Boetius, per participationem; sicut et dii per participationem dicuntur. Ipsa autem participatio beatitudinis secundum quam homo dicitur beatus, aliquid creatum est.
God is happiness by His Essence: for He is happy not by acquisition or participation of something else, but by His Essence. On the other hand, men are happy, as Boethius says (De Consol. iii), by participation; just as they are called "gods," by participation. And this participation of happiness, in respect of which man is said to be happy, is something created.
Ad 2 Reply to Objection 2
Ad secundum dicendum quod beatitudo dicitur esse summum hominis bonum, quia est adeptio vel fruitio summi boni.
Happiness is called man's supreme good, because it is the attainment or enjoyment of the supreme good.
Ad 3 Reply to Objection 3
Ad tertium dicendum quod beatitudo dicitur ultimus finis, per modum quo adeptio finis dicitur finis.
Happiness is said to be the last end, in the same way as the attainment of the end is called the end.